Winkeldiefstal en interne fraude zijn al lang geen kleinschalige problemen meer voor detailhandelaren — het zijn serieuze bedreigingen voor de winstgevendheid van winkels, supermarkten en ketens in Nederland en daarbuiten. Waar consumenten vooral denken aan enkele producten die ongemerkt verdwijnen, tonen cijfers aan dat de impact op de totale economie groot is en verder reikt dan alleen verloren omzet.

Wat verstaan we onder winkeldiefstal en interne fraude?

• Winkeldiefstal verwijst naar externe diefstal: klanten of buitenstaanders die goederen uit een winkel meenemen zonder te betalen.
• Interne fraude betreft schade veroorzaakt door eigen personeel, bijvoorbeeld door eigendomsonttrekking, onderregistratie aan de kassa of samenwerking met derden, maar ook fraude in de toeleveringsketen of administratieve fouten dragen bij aan deze categorie.

Gezamenlijk noemen retailers deze totaliteit van verliezen ‘shrinkage’ (derving): het verschil tussen de theoretische omzet en wat er daadwerkelijk in voorraad blijft staan.

Nederlandse cijfers: een economische schadepost

Schade door winkelcriminaliteit kost Nederlandse ondernemers jaarlijks enorme bedragen. Recente schattingen tonen:

• Circa €1,8 miljard aan directe verliezen door winkeldiefstal.
• Bijna €2 miljard totale schade voor de detailhandel, inclusief preventiekosten zoals beveiliging en technologie.
• Deze schade vertegenwoordigt ongeveer 2 procent van de jaarlijkse omzet van de sector.

Sommige branchecijfers lopen zelfs op tot €2,4 miljard schade per jaar, afhankelijk van de gebruikte methodologie.

Deze bedragen omvatten niet alleen extern gestolen goederen, maar ook de kosten die winkeliers maken om winkeldiefstal tegen te gaan: personeel, surveillancesystemen, camera’s, alarmtechnologie en administratieve maatregelen.

Voorbeeld: Jumbo en de impact van winkeldiefstal

Een scherp voorbeeld uit de praktijk is supermarktketen Jumbo, die rapporteert dat winkeldiefstal ongeveer 1 procent van de omzet kost, wat neerkomt op meer dan €100 miljoen per jaar aan verloren inkomsten.

Voor een supermarktketen met dunne marges kan dit een substantieel effect hebben op het resultaat over een heel boekjaar.

Hoe vaak vindt winkeldiefstal plaats?

Naast de financiële schade zijn er ook signalen dat het aantal incidenten toeneemt:

• In 2023 is het aantal geregistreerde winkeldiefstallen met meer dan 15 procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor volgens politiegegevens.
• In recente jaren lag het totale aantal aangiften rond de 40.000 gevallen per jaar.

Het werkelijke aantal incidenten ligt waarschijnlijk hoger, omdat niet alle gevallen worden gemeld of geregistreerd.

Interne fraude: een onderschat probleem

Hoewel winkeldiefstal door klanten vaak de aandacht krijgt, is interne fraude economisch gezien net zo relevant:

• Intern verlies — veroorzaakt door medewerkers, leveranciers of administratieve fouten — kan een aanzienlijk deel van de totale shrinkage uitmaken.
• Internationale onderzoeken tonen aan dat interne diefstal soms meer verlies oplevert dan externe winkeldiefstal, juist omdat individuele medewerkers langdurig en onopgemerkt toegang hebben tot voorraad of kassasystemen.

Door de verborgen aard is interne fraude moeilijker te kwantificeren, maar het vormt een structurele kostenpost die retailers alleen kunnen terugdringen met strikte interne controles en auditprocessen.

Wat betekent dit voor consumenten en samenleving?

De financiële schade door winkeldiefstal en interne fraude heeft gevolgen die verder reiken dan de winkelvloer:

• Retailers compenseren verliezen vaak door hogere prijzen voor consumenten.
• Ze investeren fors in beveiliging, wat extra kostenposten toevoegt aan de bedrijfsvoering.
• Een toename van winkeldiefstal draagt bij aan een onveiliger gevoel bij medewerkers en klanten en kan de arbeidsvreugde onder winkelpersoneel aantasten.

Conclusie

De kosten van winkeldiefstal en interne fraude zijn een aanzienlijke en groeiende last voor de Nederlandse detailhandel. Met jaarlijkse schadeposten rond of boven de €2 miljard hebben retailers te maken met een complexe mix van externe diefstal, interne fraude en preventieve uitgaven. De impact is niet alleen financieel; het raakt hele bedrijfsmodellen, winkelervaringen en uiteindelijk de prijzen die consumenten betalen.

Het onderwerp verdient meer beleidsaandacht, technologische innovatie en samenwerking tussen detailhandel, particuliere beveligingsorganisaties,politie en overheid om deze verliesposten duurzaam terug te dringen.

Vragen over dit thema?
Neem contact met ons op!